Exocoetidae üstfamilyasına bağlı bir balık familyasından diyor google dayı. Gerçi, chatgbt teyzeden sonra onun da biraz pabucu dama atılmadı değil hani; ondan ben biraz daha fazla yöneliyorum ona; kendini eskimiş, işe yaramaz hissetmesin diye ama kim bilir belki de o halinden memnundur. Artık yorulmuş ve emekliye ayrılmak onun da işine gelmiştir 🙂

“Uçan balıklar Uçan balıklar, deniz yüzeyinde hızla hareket ederek suyun üzerinde kısa mesafe uçabilir. Bu yetenekleri ile diğer balıklardan ayrılan uçan balıkların pek çok farklı türü bulunur. Sıcak iklimlerde görülen; Atlantik, Pasifik ve Hint Okyanusu’nda yaşayan uçan balıkların ülkemiz denizlerinde de yaşayan birkaç türü var.”1*Alıntı:kulturveyasam.com

Osmanlı İmparatorluğu’nda Enderun mekteplerinin kapısında ‘Burada hiçbir balık uçmaya, hiçbir kuş yüzmeye zorlanmaz.’ yazıyormuş. Hala bu ibarenin duvarlarını süslediği okullarımız var. Ne mutlu geçmişini bugününe ve geleceğe aktarabilenlere..

Yazıyla ilgili olmayan bir yerden de parantez açarak bahsetmek isterim. Şu an okullarımızda Görgü ve Nezaket Kuralları adı altında işlenmesi beklenen! bir ders var. Siz bu konuya nasıl bakıyorsunuz? Bir toplumun çocuklarına görgü ve nezaketi okulda öğretmek; o toplumun görgü ve nezaket konusunda ne kadar ileride mi, geride mi olduğunu gösterir? Parantezi kapatıyorum.

Şimdi gelelim asıl yazımıza uçan balık…

Ne acayip, değil mi bir canlının birden fazla kabiliyetinin olması, kinetik olarak? Misal memeliler sadece yürür ve yüzer, sürüngenler sürünür; kanatlılar uçar, yüzgeçliler yüzer ama uçan balık hem yüzer hem de uçar.

“Uçan balık, kanat büyüklüğündeki yüzgeçlerini çırparak uçmaz, aslında süzülür. Balık, su altında hız kazanır ve yüzgeçlerini aerodinamik gövdesine sıkıca bastırarak yüzeye doğru yüzer. Yüzeye çıktığında, balık genişlemiş yüzgeçlerini açar ve hala su altında olan kuyruğunun hızlı vuruşlarından ek itme gücü kazanır. Yeterli hıza ulaşıldığında, kuyruk sudan tamamen kalkar ve balık havalanır, yüzeyin birkaç metre üzerinde saatte yaklaşık 16 km (10 mil) hızla süzülür. Balık, birkaç ardışık süzülme yapabilir; her seferinde yüzeye geri battığında kuyruğu onu tekrar yukarı doğru iter. Daha güçlü uçucular tek bir süzülmede 180 metreye (600 fit) kadar mesafe kat edebilir ve 43 saniyeye kadar süren bileşik süzülmeler 400 metreyi (1300 fit) kapsayabilir.”

2*Alıntı:brittanica.com

Yani her ne kadar bir kuş gibi kanat çırparak olmasa da, o da uçma eylemini yapıyor ve hem havada hem suda işlevi var.

Gerçi yukarıda memelilerin hem yürüyüp hem yüzebildiğini söyleyince, doğru iki işlevli bir de o tür var ama onlar memeli sonuçta, hani insanların da içinde olduğu, dolayısıyla biraz daha gelişmiş bir tür ya. Sanki iki işlev onlardan beklenebilir 🙂

Uçan balık, tıpkı süpermen gibi bişiy sanırım…Bazen sevdiklerimize de deriz: ‘Uçan balıksın sen.’ Şunu da ekleriz: ‘burada hiçbir balık uçmaya, hiçbir kuş yüzmeye zorlanmaz.’ Ve sonra yine ısrarla hep ‘sen aslında uçan balıksın’ deriz. Bazen kendilerine inanmazlar ama elbet bir gün anlarlar aslında ne olduklarını..